Mobbing iddiasında Yargıtay hangi kriterlere bakıyor, ispat nasıl yapılıyor?

Bu tür şikayetlerde HRBP'nin ilk görevi tarafsız ve hızlı bir inceleme süreci kurmak. Hukuki çerçeve açısından, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 417. maddesi işverene çalışanın kişiliğini koruma ve psikolojik ile cinsel tacize uğramaması için gerekli önlemleri alma yükümlülüğü getiriyor. Yani mesele sadece müdürün davranışı değil, işverenin bu davranışa karşı ne yaptığı.

Yargıtay'ın yerleşik uygulamasında mobbing değerlendirilirken genel olarak şu unsurlar aranıyor:

• Davranışların sistematik olması ve belirli bir süre boyunca tekrarlanması.
• Kişiyi yıldırma, dışlama, işten uzaklaştırma gibi bir amaca yönelik olması.
• Tek seferlik bir tartışma, olağan iş gerilimi veya meşru performans yönetimi kural olarak mobbing sayılmıyor.

İspat konusunda Yargıtay, mobbingin doğası gereği kesin delil bulmanın zor olduğunu kabul ediyor ve çalışanın güçlü emareler ortaya koymasını yeterli görme eğiliminde. Bu emareler ortaya konulduğunda, işverenin davranışların objektif ve meşru gerekçelere dayandığını göstermesi beklenir. Mobbing ispatlanırsa çalışan haklı nedenle fesih yaparak kıdem tazminatı ve manevi tazminat talep edebilir.

Şikayeti ele alırken önerdiğim adımlar:

• Şikayeti yazılı alın ve kayıt altına alın; çalışana sürecin işleyişini ve misilleme yapılmayacağını bildirin.
• İnceleme ekibinde müdürün doğrudan bağlı olduğu kişiyi değil, bağımsız bir isim kullanın.
• Toplantı davetleri, görev dağılımı değişiklikleri, e-postalar ve tanık beyanları gibi somut verileri toplayın.
• Müdürden performans iddialarını belgeleriyle isteyin: hedefler, geri bildirim kayıtları, gelişim planı var mı?
• İnceleme süresince tarafların çalışma ilişkisini geçici olarak düzenlemeyi değerlendirin.
• Sonucu ve alınan önlemleri yazılı olarak kapatın.

En sık hata, "performans yönetimi" adıyla yapılan ama hiçbir yazılı hedef ve geri bildirimle desteklenmeyen uygulamalar. Performans sorununu yönetmek meşru; ama dışlama ve görevsizleştirme yöntemiyle yapılırsa hem hukuki hem kültürel olarak işvereni çok yıpratır.

Kaynak (haber): Yargıtay'dan mobbing kriterleri – NTV

Somut durumunuz için bir iş hukuku uzmanına danışmanızı öneririm.