Toplu işten çıkarma yaparken bildirim süreci nasıl işletilir?

Endişeniz yerinde. 4857 sayılı Kanun'un 29. maddesi, ekonomik, teknolojik, yapısal ve benzeri nedenlerle yapılan çıkarmaları bir aylık süre içindeki toplam sayıya göre değerlendirir. İşyerinizin büyüklüğüne göre eşikler şöyle: 20-100 işçi çalışan işyerlerinde en az 10 kişi, 101-300 işçi çalışanlarda işçi sayısının en az yüzde onu, 301 ve üzerinde en az 30 kişi. 280 kişilik işyerinizde bir ay içinde 28 ve üzeri çıkarma toplu işçi çıkarma kapsamına girer. Çıkarmaları haftalara yaymak, bir aylık pencerede eşik aşılıyorsa sonucu değiştirmez ve kötü niyet görüntüsü yaratır.

Bildirim süreci:

• İşveren, çıkarmaları en az 30 gün önceden yazılı olarak işyeri sendika temsilcilerine, ilgili Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğüne ve Türkiye İş Kurumuna bildirmelidir.
• Bildirimde çıkarmanın nedenleri, etkilenecek işçi sayısı ve grupları ile işlemlerin hangi zaman diliminde yapılacağı yer almalıdır.
• Bildirimden sonra sendika temsilcileriyle, çıkarmayı önleme veya sayısını azaltma ve olumsuz etkileri en aza indirme amacıyla görüşme yapılmalıdır.
• Fesih bildirimleri, il müdürlüğüne yapılan bildirimden 30 gün sonra hüküm doğurur. Bireysel ihbar süreleri ve tazminat hakları ayrıca geçerlidir.

Seçim kriterleri ve iletişim:

• Toplu çıkarma, feshin geçerli nedene dayanması gerekliliğini ortadan kaldırmaz. İş güvencesi kapsamındaki çalışanlar işe iade davası açabilir.
• Kriterleri önceden yazılı belirleyin: pozisyonun kapanması, kıdem, performans verisi, yetkinlik gibi. Kriterleri herkese tutarlı uygulayın ve ayrımcılık riski taşıyan unsurlardan kaçının.
• Feshin son çare olduğunu gösterin: fazla mesainin kaldırılması, işe alımların dondurulması, başka bölümde değerlendirme gibi alternatifleri belgeleyin.
• Önce yöneticileri hazırlayın, sonra çalışanlarla birebir görüşün. Kalan ekibe de sürecin neden ve nasıl yürütüldüğünü açıkça anlatın.

Kanun ayrıca, çıkarılan işçilerin yerine altı ay içinde yeniden işçi alınmak istenirse nitelikleri uygun olanların öncelikle tercih edilmesini öngörüyor. Bu listeyi şimdiden hazırlamanızı öneririm.

Somut durumunuz için bir iş hukuku uzmanına danışmanızı öneririm.