İyi bir zamanlama; e-posta duyurusuyla yürüyen bir uzaktan çalışma düzeni, uyuşmazlık anında sizi korumaz. Uzaktan çalışma 4857 sayılı Kanun'un 14. maddesinde tanımlanıyor ve ayrıntılar Uzaktan Çalışma Yönetmeliği'nde düzenleniyor. Temel şart, iş ilişkisinin yazılı olarak kurulması.
Yönetmelik ve kanun çerçevesinde sözleşmede bulunması gereken başlıklar:
- İşin tanımı, yapılış şekli, süresi ve yeri.
- Ücret ve ücretin ödenmesine ilişkin hususlar.
- İşveren tarafından sağlanan ekipman, iş araçları ve bunların korunmasına ilişkin yükümlülükler.
- İşverenin çalışanla iletişim kurma şekli.
- Çalışma süresi: haftalık süre ve çalışma zamanının nasıl belirleneceği yazılı olmalı; işçi bu çerçevede kendi zamanını planlayabilir.
- İşin gereği olarak yapılan zorunlu giderlerin (internet, elektrik gibi) nasıl karşılanacağı.
- Kişisel verilerin ve şirket verilerinin korunması, paylaşım yasakları.
- İş sağlığı ve güvenliği konusunda bilgilendirme ve eğitim.
HRBP gözüyle eklediğim pratik başlıklar:
- Hibrit modelde ofis günlerinin belirlenme yöntemi ve değişiklik bildirimi.
- Ulaşılabilirlik saatleri ve mesai dışı iletişim kuralı; fazla çalışmanın nasıl talep edilip onaylanacağı.
- Ekipmanın iade süreci ve ayrılışta veri silme adımları.
- Uzaktan çalışmanın sona erdirilmesi veya ofise dönüş koşulları.
Mevcut çalışanlar için mevcut iş sözleşmesine ek bir uzaktan çalışma protokolü imzalatmak genellikle yeterli ve daha pratik. Ancak tamamen ofisten uzaktan çalışmaya geçiş, çalışma koşulunda esaslı değişiklik niteliğinde olabileceği için çalışanın yazılı onayını almak önemli. Yönetmelik, mücbir sebep gibi istisnai durumlarda geçiş için onay aranmayabileceğini öngörüyor; olağan dönemde ise onayla ilerleyin.
En sık gördüğüm hata, gider desteğini ve ekipmanı sözleşmede hiç düzenlememek, sonra ayrılışta laptop ve veri iadesinde sorun yaşamak. İkinci hata, uzaktan çalışanları terfi ve gelişim fırsatlarında görünmez bırakmak; eşit davranma ilkesi uzaktan çalışanlar için de geçerli. Gider desteğinin vergi ve SGK karşısındaki durumunu da bordro danışmanınızla ayrıca netleştirin.
Somut durumunuz için bir iş hukuku uzmanına danışmanızı öneririm.